BÀI 19. QUAN SÁT TẾ BÀO DƯỚI KÍNH HIỂN VI.
THÍ NGHIỆM CO VÀ PHẢN CO NGUYÊN SINH
I. Mục tiêu :
- Rèn luyện được kĩ năng sử dụng kính hiển vi và kĩ năng làm tiêu bản hiển vi.
- Biết cách điều khiển sự đóng mở của ác tế bào khí khổng thông qua điều khiển mức độ thẩm thấu ra và vào tế bào.
- Quan sát và vẽ được tế bào đang ở các giai đoạn co nguyên sinh khác nhau.
- Tự mình thực hiện được thí nghiệm theo quy trình đã cho trong SGK.
- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ trong thao tác thí nghiệm.
II. Phương tiện :
- Dụng cụ: Kính hiển vi (2 kính/nhóm), lame và lamelle (2 cái/nhóm), kim mũi giáo (2 cái/nhóm), giấy thấm (2 tờ/nhóm), lưỡi lam (2 cái/nhóm).
- Hóa chất: nước cất (50ml/lớp), dung dịch NaCl 8% (50ml/lớp)
- Mẫu vật: hoa bụp đỏ (5 hoa/nhóm), lá lẻ bạn (2lá/nhóm)
III. Các bước tiến hành thí nghiệm:
1. Hướng dẫn HS sử dụng kính hiển vi, làm tiêu bản:
- Đặt kính hiển vi ở vị trí dễ lấy nguồn sáng nhất, điều chỉnh gương để lấy nguồn sáng
- Xoay vật kính về độ phóng đại nhỏ nhất, vặn ốc sơ cấp để vật kính xa bàn kính nhất.
- Đặt tiêu bán vào chính giữa bàn kính và kẹp lại
- Vừa vặn ốc sơ cấp vừa quan sát thị kính đến khi nào quan sát được ảnh trên thị trường, vặn ốc vi cấp để quan sát ảnh rõ hơn, chọn tế bào nhỏ nhất rồi chuyển sang độ phóng đại lớn hơn. Chú ý: ở độ phóng đại 40X trở lên không được sử dụng ốc thứ cấp
2. Hướng dẫn làm tiêu bản tạm thời:
a. Làm tiêu bản dưa hấu:
- Dùng dao cạo cắt lát mỏng dưa hấu, đặt lát cắt lên lame, dùng kim múi mác ép lát cắt vỡ ra, dùng lamelle đậy lên lame.
- Chú ý: đặt lamelle ngiêng một góc 450 so với lame rồi dùng kim mũi mác để lamelle xuống (tránh xuất hiện bọt khí)
b. Làm tiêu bản bông bụp:
- Làm tương tự như tiêu bản dưa hấu, nhưng vật liệu là bông bụp. Chú ý lấy mẫu ở phần có màu sậm nhất trên cánh hoa (gốc dưới cánh hoa)
quan sát
- Sau đó vừa nhỏ dd NaCl lên cạnh lame vừa dùng giấy thấm hút nước ở cạnh đối diện của lame
quan sát tế bào
- Tiếp tục, chúng ta nhỏ nước lên cạnh lame và dùng giấy thấm hút nước ở cạnh đối diện quan sát tế bào
2. Các bước tiến hành quan sát:
- Lưu ý: Đặt mắt trái quan sát và vẽ hình, nếu mắt trái mỏi thì dùng mắt phải quan sát.
- Vẽ hình tế bào lúc bìng thường
- Vẽ hình tế bào sau khi nhỏ đường(Tế bào co nguyên sinh)
- Vẽ hình tế bào sau khi nhỏ nước(Tế bào phản co nguyên sinh)
- Giải thích các hiện tượng quan sát được
IV. Thu hoạch:
1. Vẽ hình tế bào quan sát dưới KHV và có chú thích.
2. Vẽ tế bào ở các giai đoạn khác nhau của quá trình co nguyên sinh quan sát được dưới kính hiển vi.
3. Giải thích hiện tượng co phản co nguyên sinh.
BÀI 20. THỰC HÀNH:
THÍ NGHIỆM SỰ THẨM THẤU VÀ TÍNH THẤM CỦA TẾ BÀO.
I. MụC TIÊU :
- HS làm được thí nghiệm
- HS quan sát được hiện tượng thẩm thấu và giải thích được hiện tượng củng cố kiến thức đã học
- Phân biệt được tính thấm của tế bào sống và tế bào sống
- Tự mình thực hiện được thí nghiệm theo quy trình đã cho trong SGK.
- Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ trong thao tác thí nghiệm.
II. PHƯƠNG TIệN :
- Dụng cụ: Kính hiển vi (2 kính/nhóm), lame và lamelle (2 cái/nhóm), kim mũi giáo (2 cái/nhóm), giấy thấm (2 tờ/nhóm), lưỡi lam (2 cái/nhóm).
- Hóa chất: nước cất (50ml/lớp), dung dịch xanh mêtylen
- Mẫu vật: củ khoai lang, hạt ngô
III. CÁC BƯớC TIếN HÀNH THÍ NGHIệM:
1. Thí nghiệm sự thẩm thấu :
- Gọt vỏ 1 củ khoai làng sống, cắt làm đôi và làm thành 2 chiếc cốc.
- Củ khoai thứ 2 cho và nước sôi 5 phút, sau đó gọt vỏ và cắt chiếc cốc thứ 3.
- Cho 3 chiếc cốc vào 3 đĩa pêtri dựng nước cất.
- Cho vào cốc 2 và 3 dung dịch đường, có đánh dấu.
- Để yên sau 24g quan sát :