BÀI 57 : MỐI QUAN HỆ DINH DƯỠNG

I. Chuỗi thức ăn và bậc dinh dưỡng.
1.Chuỗi thức ăn.
- Chuỗi thức ăn là thể hiện mối quan hệ dinh dưỡng của các loài trong qx, trong đó loài này sử dụng một loài khác hay sản phẩm của nó làm thức ăn, về phía mình nó lại làm thức ăn cho các loài kế tiếp.
Ví dụ: Cỏ( Sâu( ngoé soc( chuột đồng( rắn hổ mang( đại bàng.

2. Bậc dinh dưỡng:
-Các đơn vị cấu trúc nên chuỗi thức ăn là các bậc dinh dưỡng.
-Trong quần xã, mỗi bậc dinh dưỡng gồm nhiều loài cùng đứng trong 1 mức năng lượng hay cùng sử dụng một dạng thức ăn..
Ví dụ: Trâu, Bò, Cừu : Cùng bậc dinh dưỡng
Ví dụ: Cỏ ( Sâu ( ngoé soc ( chuột đồng ( rắn hổ mang( đại bàng.
Bậc dinh dưỡng 1 2 3 4 5 6
Bậc tiêu thị 1 2 3 4 5
Bậc ăn thịt 1 2 3 4
-Trong thiên nhiên có hai loại chuỗi thức ăn cơ bản: chuỗi thức ăn khởi đầu bằng sinh vật tự dưỡng và chuỗi thức ăn khởi đầu bằng mùn bả sinh vật.
+ Sinh vật tự dưỡng( động vật ăn sinh vật tự dưỡng( động vật ăn thịt các cấp.
+ Mùn bả sinh vật (động vật ăn mùn bả sinh vật(động vật ăn thịt cấc cấp.
-Chuỗi thức ăn thứ hai là hệ quả của chuỗi thức ăn thứ nhất.
-Hai chuỗi thức ăn hoạt động đồng thời, song tuỳ nơi tuỳ lúc mà một trong hai chuỗi trở nên ưu thế.
II. Lưới thức ăn:
Lưới thức ăn là tập các chuỗi thức ăn trong đó có một số loài sử dụng nhiều dạng thức ăn hoặc cung cấp thức ăn cho nhiều loài trở thành điểm nối các chuổi thức ăn với nhau.
Có một lưới thức ăn như hình vẽ, khi nguồn thức ăn ban đầu bị nhiễm DDT, động vật nào có khả năng bị nhiễm độc nặng nhất? C F G

A D H
B E

A.Loài E
B.Loài D
C.Loài G
D Loài H


III. Tháp sinh thái.
-Tháp sinh thái được tạo ra bởi sự xếp chồng liên tiếp các bậc dinh dưỡng từ thấp đến cao.
-Có 3 dạng tháp sinh thái:Tháp số lượng, Tháp sinh khối và Tháp năng lượng.
Trong 3 dạng tháp thì tháp năng lượng luôn có dạng chuẩn con 2 tháp còn lại luôn biến động
Trắc nghiệm
1.Trong quần xã có các loài sinh vật: cỏ, sâu, mèo, chuột, cáo. Chuỗi thức ăn đúng là
A. cỏ → sâu → mèo → chuột → cáo B. sâu → cỏ → mèo → chuột → cáo
C. sâu → cỏ → chuột → mèo → cáo D. cỏ → chuột → mèo → cáo
2.Hãy chọn phương đúng cho chuỗi thức ăn.A. Mùn bả sv → đv ăn thịt bậc 1 → đv ăn thịt bậc 2
B. SV tự dưỡng → đv ăn thịt bậc 1→ đv ăn thịt bậc 2
C. Cỏ → đv ăn cỏ → đv ăn thịt bậc 2 → đv ăn thịt bậc 1
D. Cỏ → đv ăn cỏ → đv ăn thịt bậc 1 → đv ăn thịt bậc 2
3.Trong số các câu sau, câu nào là sai?
A. Bậc dinh dưỡng là các đơn vị cấu trúc nên chuổi thức ăn.
B. Cấu trúc lưới thức ăn càng phức tạp khi đi từ vĩ độ cao xuống vĩ độ thấp.
C. Các quần xã trưởng thành có lưới thức ăn ít phức tạp hơn so với các quần xã trẻ.
D. Tháp sinh thái được tạo ra khi xếp chồng liên tiếp các bậc dinh dưỡng từ thấp đến cao.
4.Trong số các câu sau, câu nào là đúng?
A. Cấu trúc của lưới thức ăn càng phức tạp khi đi từ bờ ra đại dương.
B. Quần xã sinh vật nổi trong nước có: sinh khối của vi khuẩn, tảo, phù du rất lớn.
C. Quần xã sinh vật nổi trong nước có: sinh khối của sinh vật tiêu thụ rất thấp.
D. Cấu trúc của lưới thức ăn càng phức tạp khi đi từ khơi đại dương vào bờ.
5.Trong số các câu sau, câu nào là đúng?
A. Khi đi từ vùng cực đến vùng nhiệt đới thì lưới thức ăn phức tạp hơn.
B. Khi đi từ vĩ độ cao đến vĩ độ thấp, lưới thức ăn càng đơn giản hơn.
C. Quần xã trưởng thành có lưới thức ăn đơn giản hơn so với quần xã trẻ.
D. Khi đi từ bờ ra đại dương lưới thức ăn càng phức tạp.