BÀI 45 : SỰ PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

-Hoá thạch là gì? Nêu các sinh vật điển hình của các kỉ ?

I. NHỮNG GIAI ĐOẠN CHÍNH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI :
vượn người hóa thạch -----> người tối cổ (người vượn)-------> người cổ -----------> người hiện đại.
1. Các dạng vượn người hoá thạch:
Dạng vượn người hóa thạch cổ có liên quan đến nguồn gốc loài người là Đriôpitec được Gocđơn phát hiện năm 1927 ở châu Phi, sống cách đây khoảng 18 triệu năm.
Từ Đriôpitec tiến hóa thành người qua trung gian người vượn đã tuyệt diệt là Ôxtralôpitec.
2. Các dạng người vượn hoá thạch (người tối cổ) : (Ôxtralôpitec: phát hiện 1924 ở Nam Phi).
+ Người tối cổ : Hộp sọ 450 – 750 cm3, đứng thẳng, đi bằng hai chân sau.
Chuyển từ đời sống trên cây xuống mặt đất. Đã đứng thẳng, đi bằng hai chân nhưng vẫn khom về phía trước, não bộ lớn hơn vượn người. Biết sử dụng công cụ thô sơ (cành cây, hòn đá, mảnh xương thú) để tự vệ., chưa biết chế tạo công cụ lao động. Sống thành bầy đàn. Chưa có nền văn hoá.
3. Ng ười cổ Homo:
-Homo habilis (người khéo léo) : hộp sọ 600 – 800 cm3, sống thành đàn, đi thẳng đứng, biết chế tác và sử dụng công cụ bằng đá.
-Homo erectus (người thẳng đứng) : hộp sọ 900 – 1000 cm3, chưa có lồi cằm, dùng công cụ bằng đá, xương, biết dùng lửa.
-Homo neanderthalensis : hộp sọ 1400 cm3, có lồi cằm, dùng dao sắc, rìu mũi nhọn bằng đá silic, tiếng nói khá phát triển, dùng lửa thông thạo. Sống thành đàn. Bước đầu có đời sống văn hoá.
Đã có tư thế đứng thẳng, đi bằng hai chân, não bộ lớn. Đã biết chế tạo công cụ lao động, có tiếng nói, biết dùng lửa. Sống thành bầy đàn. Bắt đầu có nền văn hoá.
4. Người hiện đại ( Homo sapiens): tìm thấy ở làng Grômanhon( Pháp) năm 1868.
Hộp sọ 1700 cm3, lồi cằm rõ.Đã có đầy đủ đặc điểm như người hiện nay, nhưng răng to khoẻ hơn. Biết chế tạo và sử dụng nhiều công cụ tinh xảo (dùng lưỡi rìu có lỗ tra cán, lao có ngạnh móc câu, kim khâu). Sống thành bộ lạc, đã có nền văn hoá phức tạp, có mầm mống mỹ thuật, tôn giáo.
II. Các nhân tố chi phối quá trình phát sinh loài người :
Quá trình phát sinh loài người chịu sự chi phối của các nhân tố nào ?
- Nhân tố sinh học đóng vai trò chủ đạo ở giai đoạn nào trong quá trình phát sinh loài người ?
- Nhân tố xã hội đóng vai trò chủ đạo ở giai đoạn nào trong quá trình phát sinh loài người ?
1. Các nhân tố sinh học
Đóng vai trò chủ đạo trong giai đoạn tiến hóa của người vượn hóa thạch và người cổ.
Những biến đổi trên cơ thể người vượn hóa thạch, người cổ là kết quả của quá trình tích lũy các biến dị di truyền kết hợp với chọn lọc tự nhiên.
2. Các nhân tố xã hội
Từ giai đoạn con người sinh học được hình thành chuyển sang giai đoạn con người xã hội (sống thành xã hội, có ngôn ngữ để giao tiếp, có đời sống văn hóa…), tuy các nhân tố chọn lọc tự nhiên vẫn còn tác động, nhưng các nhân tố xã hội (cải tiến công cụ lao động, phát triển lực lượng sản xuất, cải tạo quan hệ sản xuất, quan hệ xã hội…) đã trở thành nhân tố quyết định của sự phát triển của con người và xã hội loài người.
-Nhân tố nào đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của con người và xã hội loài người ? -Giải thích tại sao con người ngày nay lại là nhân tố quan trọng quyết định đến sự tiến hoá của các loài khác ? Nêu được trách nhiệm của HS đối với việc phòng chống các nhân tố xã hội tác động xấu đến con người và xã hội loài người.

BÀI 46 : Thực hành : BẰNG CHỨNG VỀ NGUỒN GỐC ĐỘNG VẬT CỦA LOÀI NGƯỜI
I – Sự giống nhau giữa người và thú
1. Bằng chứng giải phẫu học so sánh:
a, Giống động vật có xương sống:
Bộ xương đều có 3 phần: Xương đầu, xương chi, cột sống.
Các nội quan sắp xếp giống nhau.
b, Giống thú:
Có lông mao, tuyến sữa, bộ răng phân hóa thành răng cửa, răng nanh, răng hàm.
Đẻ con, có nhau